| تبليغات | X |
کشورهای ایران، عمان، عراق، عربستان سعودی، کویت، امارات متحده عربی، قطر و بحرين در کناره خلیج فارس قرار دارند.
طول آن از دهانه اروندرود در شمال غربی تا تنگه هرمز در جنوب شرقی حدود 805 کیلومتر است و عرض میان 56 تا 288 کیلومتر متفاوت است.
آشنايي با جزاير ايراني خليج فارس
خلیج فارس نامی است به جای مانده از کهنترین منابع، زیرا که از سدههای پیش از میلاد سر بر آوردهاست و با پارس و فارس - نام سرزمین ملت ایران - گره خورده است.
حداکثر ژرفای آن 182 متر در رأس المسندم و حداقل 30 متر در دهانه اروندرود است.
سراسر ضلع شمالی آن را سواحل ایران دربرگرفته و در مساحت کمی از گوشه شمال غربی آن کشورهای کویت و عراق قرار دارند.
در کف خلیج فارس برآمدگیهای سنگی و مرجانی وجود دارد که محل صید مروارید است.
در فلات قاره و در اعماق آبهای خلیج فارس مخازن و میدانهای وسیع نفتی قرار دارد که بر اثر استخراج نفت در پیرامون آن، از اهمیت بازرگانی خاصی برخوردار شده است.
خلیج فارس دریایی است آزاد که ایران را به وسیله راه تنگه هرمز و از طریق آبهای اقیانوس هند، با سایر آبها و کشورهای دنیا مربوط میکند.
این خلیج از آنجا که سر راه خطوط دریایی خاورمیانه واقع شده از نظر استراتژیکی نیز اهمیت دارد.
به موازات ساحل دریا، رشته کوههایی قرار دارند که در بعضی نقاط این ارتفاعات به دریا منتهی میشوند و گاهی هم از دریا دور شده دشتهایی میان دریا و ارتفاعات قرار میگیرد.
بخش عمده صید ماهی کشور در سواحل جنوبی ایران صورت میگیرد.
حدود 78 درصد صید منابع آبزی کشور در سواحل جنوبی انجام میشود. مهمترین انواع ماهیان دریاهای جنوب عبارتند از: حلوا، شیرماهی، شوریده، قباد، سرخو، سنگسر.
خلیج فارس و سواحل آن معادن سرشار نفت و گاز دارد و مسیر انتقال نفت کشورهای ایران، عراق، کویت، عربستان و امارات متحده عربی است و به همین سبب، منطقهای مهم و راهبردی به شمار میآید.
این خلیج توسط تنگه هرمز به دریای عمان و از طریق آن به دریاهای آزاد مرتبط ميشود.
این دریاچه در شمال شرق شهرستان قم واقع شدهاست و رشته کوههای البرز در شمال آن قرار دارد.
وسعت و شکل دریاچه متناسب با ورود آب و میزان بارندگی آن در فصول مختلف سال متفاوت است.
درياچه حوضسلطان يا درياچه شاهي، فروافتادگي نامتقارني با 330 كيلومترمربع وسعت، در 35 كيلومتري شمال قم و در شمال باختري درياچه نمك است.
درمواقع بارندگی و ذوب برفهای ارتفاعات اطراف، چون بر میزان آب ورودی افزوده میشود، وسعت آن زیاد و در غیر از این ایام، وسعت آن کم میشود. بدین ترتیب سطح آب دریاچه پیوسته در نوسان است.
اين درياچه شامل دو چاله جدا از هم يكي به نام حوضسلطان و ديگري به نام حوضمره است كه با آبراهه باريكي به هم وصل ميشوند. در فصول پر آب ابتدا چاله مره پر میشود و سپس آب اضافی وارد حوض سلطان میشود.
حوضه باختري (حوضسلطان) داراي بلندي 806 متر از سطح دريا است كه به طور معمول از روانآبهاي سطحي تغذيه ميشود.
حوضه خاوري (حوضمره)، افزون بر روانآبها، از رودهايي مانند رودشور و قرهچاي نيز بهره ميگيرد.
رودهای متعددی به این دریاچه وارد میشوند که عموماً از اراضی شوره زار ونمکی اطراف عبور میکنند. از جمله رود شور و قره چای.
حوض سلطان در سال ۱۸۸۳ میلادی و بر اثر ساخت جاده شوسه تهران قم تشکیل شد. در ۳۵ کیلومتری مسیر قم- تهران جاده خاکی وجود دارد که به دریاچه میرسد.
درون دریاچه نیز جاده خاکریزی هست که برای جلوگیری از فرو رفتن خودروها در باتلاق و بهره برداری از نمک دریاچه مورد استفاده قرار میگیرد.
همشهری
اين درياچهها در ارتفاع بيش از 2900 متر از سطح دريا قرار دارند و راه ارتباطي آنها، جاده ماشين روي دماوند - درياچه تار است.
اين دو درياچه در فاصله حدود 500 متري از يكديگر قرار دارند. بيشترين درازاي درياچه تار 3/1 كيلومتر و ميانگين پهناي آن 400 متر و درازي درياچه هوير حدود 900 متر و ميانگين پهناي آن 150 متر است.
دو درياچه روي هم نزديك به 7/0 كيلومترمربع وسعت دارند. سرشاخه آبهايي كه به اين درياچهها ميريزند، چشمهساران كوههاي قرهداغ، سياهچال و شاهنشين در شمال و آبراهههاي فصلي از جنوب است كه قسمتي ازآب آنها وارد درياچهها ميشود و قسمتي ديگر، آب رودهاي تار و هوير را تأمين ميكنند.
تيپ شيميايي آب درياچه تار، بر اساس مطالعات از نوع كلسيم، منيزيم، كربنات است.
دریاچههای تار و هویر روی محور چین دار میان دو رشته کوه قره داغ (کوه دوبرار) در شمال و کوه زرین در جنوب واقع شدهاند. سطح آب آنها در فصل های گوناگون سال متغییر است.
این منطقه دارای آب و هوایی کوهستانی است و برای تفریحات آبی از جمله شنا و قایقرانی و ماهیگیری مناسب است.
موقعیت جغرافیایی منطقهای که دریاچه تار در آن واقع است به گونه ای است که گرداگرد آن را با فواصل متفاوت کوههایی در بر گرفته که از سطح دریاچه بین 50 تا 500 متر ارتفاع داردند.
وجود این ارتفاعات در کنار یکدیگر بدون آنکه درهای آن را شکافته باشد موجب پیدایش گودالی شده است که دریاچه تار در آن تشکیل شده است. دریاچه تار در جهت شمالغرب به جنوب شرق امتداد یافته و طول آن حدود 250 متر و عرض آن حدود 150 متر میباشد.
در اطراف دریاچه هیچ گونه پوشش جنگلی و درخت وجود ندارد و بادهای غربی سرد همیشه در تار میوزند.
در ایامی نه چندان دور آویشنهای فراوانی در منطقه وجود داشته که به خاطر فرسایش شدید دیگر اثری از آنها باقی نمانده است.
همشهریدرياچه زريوار در 8 كيلومتري باختر مريوان قرار دارد و از درياچههاي آب شيرين كوهستاني است كه در ارتفاع 818 متر از سطح دريا قرار دارد و حدود 200 متر پايينتر از شهر مريوان است.
آب تالاب شیرین است و از تعدادی چشمهٔ کفجوش و بارش تأمین میشود. در بیشتر زمستانها سطح دریاچه کاملاً یخ میبندد.
طول دریاچه زریوار حدود ۵ کیلومتر و عرض آن حدود ۱٫۶ کیلومتر است. وسعت تالاب به دلیل تغییرات حجم آبی در فصول مختلف متغیر و حداکثر عمق آن ۵/۵ متر است.
اين درياچه با وسعت حدود 5/8 كيلومترمربع، در يك فرونشست محلي به نسبت باريك در پهنه سنندج تشكيل شده كه دو سوي خاوري و باختري آن، به گسل طولي شمال باختري-جنوب خاوري محدود است.
وسعت حوضه آبريز اين درياچه، حدود 500 كيلومترمربع و بيشينه ژرفاي آن حدود 50 متر است.
رود چمزريوار همراه با آبراهههاي ديگر و به ويژه چشمههاي درياچهاي تأمين كنندة اصلي آب اين درياچه هستند. رود مريوان از اين درياچه سرچشمه ميگيرد.
تالاب زريوار یکی از منحصر به فردترین دریاچههای آب شیرین در جهان بشمار میرود و کلیه شرایط جامع یک تالاب بینالمللی را داراست.
آبزیان:
پرندگان:
بیش از ۳۱ گونه پرنده بومی و مهاجر در اطراف اين درياچه زندگی میکنند که از این تعداد تقریباً ۱۴ گونه بومی و مابقی انواع پرندگان مهاجرند:
پستانداران:
نام دریاچه هامون در اوستا کانس اویا، در پهلوی کیانسی و در شاهنامه فردوسی زره آمدهاست.
درياچه هامون با حدود 1800 كيلومترمربع وسعت، بزرگترين حوضه درياچهاي خاور ايران است كه از سه حوضچه اصلي يوزك، صابري و هيرمند تشكيل شده است.
اين حوضچهها در فصول كم باران و در زمان بادهاي 120 روزه از هم جدا و در زمانهاي پرباران، درياچه واحدي را تشكيل ميدهند.
رودها و آبراهههاي زيادي به اين درياچه و باتلاقهاي اطراف ريخته ميشود كه از ميان آنها، رود هيرمند بيشترين آبدهي را دارد. هيرمند در ايران و بخشي از صابري در افغانستان است.
از نگاه ريختشناسي، درياچهها از سه بخش تشكيل شده است:
در دشت سیستان یک سری فرورفتگیها و چالههای طبیعی وجود دارد که در ماههای مختلف به دریاچه و باتلاق و نیزار تبدیل میشود و به سه قسمت سابوری، پوزک وهامون تقسیم میشود.
وسعت کل هامونها در زمان پرآبی ۵۶۶۰ کیلومتر مربع است که از این مقدار ۳۸۲۰ کیلومتر مربع متعلق به ایران است.
از ديدگاه زمينشناسي، درياچه يا مجموعه درياهاي هامون بخشي از بلوك ساختاري هيلمند (هلمند) افغانستان دانسته شده كه در خاور گسل شمالي - جنوبي هريرود قرار دارد.
اما دادههاي منطقهاي نشان ميدهد كه دشت زابل بخشي از فرونشست داريرود افغانستان است كه نقاط پست آن مانند درياچههاي هامون، پايانه و محل انباشت بخشي از روانآبهاي هندوكُش و آبراهههاي سرچشمه گرفته از خاك ايران است.
همشهری
اين دریاچه، تنها دریاچه طبیعی شهرستان سواد کوه با وسعت ۱۵ هزار متر مربع و عمق ۵ متر است.
دریاچهٔ طبیعی شهرستان سوادكوه، در ۶ كیلومتری غرب شهر پل سفید و در ارتفاعات مشرف به این شهر در مجاورت روستای شورمست واقع شدهاست.
منظره این دریاچه با جنگل اطراف آن كه از درختان كهنسال و بلند قامت توسكا پوشیده شده، آن را به یكی از زیباترین اماكن موجود در شهرستان سوادكوه تبدیل ساختهاست.
دریاچه شورمست به دلیل قرار گرفتن در شاهراه تهران - شمال و وجود دو محور جاده آسفالته و راه آهن از موقعیت بسیار مناسبي برخوردار است.
روستا و دریاچه شورمست در ناحیه جنوبی استان مازندران و در جنوب غربی شهرستان سوادکوه، شهر پل سفید قرار دارد.
در اطراف اين دریاچه، تاسیسات عظیم استخراج زغال سنگ، پل ورسک، امامزاده عبدالحق زيرآب، برج تاریخی لاجیم، قلعه کنگ لو، امامزاده شابالوفلورد، امامزاده سامولا ارفعده، کوههای صخرهای خروا و نروا و بسیاری از مکانها و چشم اندازهای زیبای طبیعی قرار دارند.
همشهری